การสำรวจและวินิจฉัยธุรกิจ
แผนการพัฒนาปรับปรุงรายวิสาหกิจ
(ระยะสั้น กลาง และยาว)
โครงการเสริมสร้างผู้ประกอบการ
เป็น Smart SME OTOP และก้าวสู่ 4.0
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
จัดทำโดย
ชื่อสถานประกอบการ  ศูนย์วิสาหกิจชุมชนแปรรูปมะพร้าวบ้านทอนอามาน
จังหวัดนราธิวาส
หมวดที่ 1 การบริหารจัดการกลุ่มและสมาชิก
1.1 ชื่อบริษัท   ศูนย์วิสาหกิจชุมชนแปรรูปมะพร้าวบ้านทอนอามาน
1.2 เลขทะเบียนนิติบุคคล   -
1.3 สถานที่ประกอบกิจการปัจจุบัน   333/1   ม.11   ต.โคกเคียน   อ.เมือง   จ.นราธิวาส   รหัสไปรษณีย์ 90000
1.4 ผู้ติดต่อ   นางเจะปูรอ บินหะมะ
1.5 ตำแหน่ง   ประธานกลุ่ม
1.6 เบอร์โทรศัพท์   062-5166054
1.7 E-mail   -
1.8 Website   -
1.9 แผนที่พร้อมเส้นทาง

1.10 ประเภทของกิจการ   เป็นกิจการประเภทกลุ่มโอทอป

1.11 ประเภทของผลิตภัณฑ์   ประเภทอาหาร (แปรรูปจากมะพร้าว)

1.12 ประวัติกิจการ   ศูนย์วิสาหกิจชุมชนแปรรูปมะพร้าวอามาน ตั้งอยู่ที่333/1 หมู่ 11 ต.โคกเคียน อ.เมืองจ.นราธิวาส 96000 มีการรวมตัวเป็นกลุ่ม โดยตั้งชื่อกลุ่มว่า “วิสาหกิจชุมชนแปรรูปมะพร้าวบ้านทอนอามาน” เพื่อรองรับการถ่ายทอดความรู้และการรับการส่งเสริมจากหน่วยงานรัฐ ซึ่งเป็นกลุ่มใหม่ดำเนินการโดยใช้วัตถุดิบ (มะพร้าว) ที่มีในชุมชน เพื่อให้สมาชิกในกลุ่มชุมชนมีงานทำเพิ่มรายได้ ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์นอกเหนือจากงานที่ทำเป็นประจำแล้ว ดังนั้นสมาชิกในกลุ่มจึงได้มีการหารือเพื่อให้ความต้องการของชุมชนนั้นเป็นจริง สมาชิกกลุ่มจึงได้นำวัตถุดิบหลัก คือ มะพร้าวนั้นมาแปรรูปเป็นน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น ทำการทดลองจำหน่ายเบื้องต้น ผลตอบรับไม่ดีเท่าที่ควร เนื่องจากไม่ได้เป็นที่รู้จัก หลังจากประสบปัญหาดังกล่าว ทางกลุ่มจึงมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์และพัฒนาบรรจุภัณฑ์ เพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ และถ้าจะให้ธุรกิจเป็นที่ยอมรับนั้น สิ่งสำคัญสิ่งหนึ่งที่ทางกลุ่มเล็งเห็นที่จะต้องมีการพัฒนาก่อน นั้นคือ การจัดทำแผนธุรกิจเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินธุรกิจอย่างเป็นระบบ เพื่อขอสินเชื่อจากสถาบันการเงิน เพื่อขยายฐานลูกค้าให้เพิ่มขึ้นทั้งในประเทศและต่างประเทศและเพื่อเพิ่มยอดขายและสร้างกำไรให้กับกลุ่มต่อไป

1.13 วิเคราะห์สถานการณ์ (SWOT Analysis)
1.13.1 S-STRENGTH

- ใช้วัตถุดิบในชุมชนทำให้ต้นทุนของวัตถุดิบไม่สูงสามารถกำหนดราคาของผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม
- มีความรู้และประสบการณ์จากการที่ดำเนินธุรกิจมาเป็นระยะเวลาเกือบ 10 ปี
- มีการพัฒนาทักษะการผลิตอยู่ตลอดเวลา
- สินค้ามีคุณภาพและได้รับมาตรฐานรับรอง เช่น อาหารและยา มผช และสามารถส่งออกไปยังประเทศ จีน อินโดนีเซีย
- น้ำมันมะพร้าวมีคุณสมบัติทางยา เช่น เบาหวาน ความดัน

1.13.2 W-WEAKNESS

- สินค้าบางชนิดของกลุ่มยังไม่มีคุณภาพ ยังไม่ได้รับเครื่องหมายมาตรฐานรับรองคุณภาพ
- ขาดการพัฒนาบรรจุภัณฑ์
- ขาดเงินทุนหมุนเวียนในการขยายกำลังการผลิต

1.13.3 O-OPPORTUNITY

- ได้รับการสนับสนุนและความช่วยเหลือจากหน่วยงานภาครัฐ
- ประเทศไทยได้รับมอบหมายในการจัด ทำ Road map ทางด้านการท่องเที่ยวและ การบิน อาจทำให้มีนักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยมากขึ้น
- พฤติกรรมของผู้บริโภคในตลาดอาเซียน นิยมสินค้าของประเทศไทย รวมทั้งสินค้าที่เน้นสุขภาพ การเลือกซื้อผู้บริโภคจะคำนึงถึงประโยชน์ของสินค้าต่อสุขภาพ มีความใส่ใจในเรื่องของคุณภาพของสินค้ามากขึ้น ผู้ผลิต ผู้ประกอบการสินค้า OTOP จึงต้องปรับปรุงสินค้าให้มีคุณภาพตรงกับความต้องการของตลาด โดยเฉพาะสินค้า OTOP ประเภทอาหาร เครื่องดื่มที่ต้องได้รับการรับรองมาตรฐานด้านสุขอนามัย การแสดงฉลากเกี่ยวกับอายุของสินค้า การใช้ส่วนประกอบที่ปลอดภัย

1.13.4 T-THREAT

- ตลาดและพฤติกรรมของผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
- ขาดวัตถุดิบในการผลิตในบางฤดูกาล
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมักจะมีแผนของตนเองขาดการบูรณาการอย่างมีประสิทธิภาพ
- แหล่งเงินทุนภายในประเทศไม่เอื้ออำนวยต่อผู้ประกอบการสินค้า OTOP

1.14 วัตถุประสงค์และเป้าหมายธุรกิจ
1.14.1 วัตถุประสงค์ของธุรกิจ

- เพื่อสร้างอาชีพเสริม สร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน
- เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับมะพร้าวซึ่งเป็นผลผลิตในชุมชน
 

1.14.2 เป้าหมายของธุรกิจ

- การขยายตลาดต่างประเทศให้มากกว่าปีที่ผ่าน ๆ มา อย่างน้อย 2 ประเทศ>br /> - การทำให้ผลิตภัณฑ์เป็นที่รู้มากขึ้นในกลุ่มผู้รักสุขภาพของจังหวัดในภาคใต้ 



หมวดที่ 2 การบริหารจัดการด้านการตลาดและลูกค้า
2.1 การประเมินศักยภาพด้านการตลาด (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
2.1.1 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

- กลุ่มผู้รักสุขภาพ วัยกลางคน วัยทำงาน  

2.1.2 ส่วนประสมทางการตลาด
1) ผลิตภัณฑ์ (Product) ได้แก่

- น้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น ขนาด 1000 500 250 และ 100 มิลลิลิตร

- น้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น (สปา)

- แชมพูมะกรูด

- แชมพูดอกอัญชัน

- มะพร้าวคั่ว

- ปลาคั่ว

- มะพร้าวอบกรอบ

- มะพร้าวแก้ว

- ยาหม่อง น้ำมันเหลือง

- ถ่านอัด

2) ราคา (Price)
ผลิตภัณฑ์ ราคาขาย
ขายปลีก (บาท/... ) 12 ขึ้นไป ขายส่ง (บาท/....)
1.น้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น (1000 ML) 500 (บาท/ขวด) 450 (บาท/ขวด)
2.แชมพูมะกรูด/อัญชัน 100 (บาท/ขวด) 80 (บาท/ขวด)
3.สบู่เปลือกมังคุด 50 (บาท/ก้อน) 40 (บาท/ก้อน)
4.สบู่ชาโค 80 (บาท/ก้อน) 65 (บาท/ก้อน)
5.มะพร้าวอบกรอบ/ มะพร้าวแก้ว 35 (บาท/ถุง) 30 (บาท/ถุง)
6.ชุดข้าวยำ 100 (บาท/ชุด) 80 (บาท/ชุด)
7.หมักผม 100 (บาท/ขวด) 80 (บาท/ขวด)
3) ช่องทางการจัดจำหน่าย (Place)

- ขายหน้าร้านที่กลุ่ม

- ขายทางโซเชียลมิเดีย เช่น facebook, Line

- ออกงานแสดงสินค้า เช่น OTOP

- ตลาดออนไลน์ Lazada

4) การส่งเสริมการตลาด (Promotion)

- ซื้อครบ 1000 บาท จะมีของแถม

- โปรโมชั่นวันแม่ ลด 10 %

- ซื้อครบ 2,500 บาท ได้รับส่วนลดในการซื้อครั้งต่อไป 200 บาท

2.1.3 กลยุทธ์และการวางแผนการตลาด




หมวดที่ 3 การบริหารจัดการด้านการผลิตและงานสนับสนุนการผลิต
3.1 การประเมินศักยภาพด้านการผลิต (แสดง Flow chart)
(การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
3.2 การประเมินศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
สินค้า จำนวน คิดเป็นเงิน / บาท
ค่ามะพร้าว - 36,000 บาท
ค่าแรง - 14,400 บาท
ค่าน้ำ/ค่าไฟ - 500 บาทต่อเดือน
ค่าบรรจุภัณฑ์ - 3,760 บาท



หมวดที่ 4 การบริหารจัดการด้านบัญชีและการเงิน
4.1 ศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ) ตารางที่ 2 ตัวอย่างการบันทึกรายละเอียดค่าใช้จ่ายในรอบเดือน
เดือน รายการต้นทุนกระเป๋าบุผ้า ต้นทุนคงที่ ต้นทุนผันแปร ยอดผลิตหรือจำนวนหน่วยขายต่อเดือน ยอดจำหน่าย (รายเดือน)
มิ.ย.62 รายการวัตถุดิบ (ต้นทุนผันแปร) รายการอุปกรณ์ (ต้นทุนคงที่)
4.2 การประเมินศักยภาพด้านแผนการบริหารบุคคล (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
ไม่มีรูปภาพ แสดง แผนการบริหารบุคคล



หมวดที่ 5 การปรับปรุงและพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน
5.1 แนวทางการพัฒนาและข้อเสนอแนะ
ประเด็นด้านการพัฒนา เป้าประสงค์ ตัวชี้วัดเป้าประสงค์ แผนระยะสั้น (ปฏิบัติได้ทันที) แผนระยะกลาง (ไม่เกิน 2 ปี) แผนระยะยาว (ไม่เกิน 5 ปี) หน่วยงานสนับสนุน

1. การบริหารจัดการองค์กร

เพิ่มศักยภาพการบริหารจัดการองค์กรและศักยภาพการประกอบธุรกิจ

1. แนวทางการปฏิบัติตามโครงสร้างบริหารองค์กรชัดเจน 100%
2. บุคลากรแต่ละฝ่ายได้รับการพัฒนาทักษะเฉพาะด้าน 100%
3. มีเครือข่ายธุรกิจที่เข้มแข็งอย่างน้อย 3 ราย

1. กำหนดเป้าหมาย กฎระเบียบหรือข้อบังคับขององค์กรเป็นลายลักษณ์อักษรและเผยแพร่ให้สมาชิกทุกคนรับทราบ
2. รวบรวมข้อมูลขององค์กรเพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการและวางแผนองค์กรโดยปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
3. ทบทวนกฏระเบียบหรือข้อบังคับเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะเวลาตามความเหมาะสม
4. จัดอบรม/เข้าร่วมกิจกรรมฝึกทักษะให้สมาชิกที่รับผิดชอบแต่ละฝ่า

1. จัดหาแรงงานและพัฒนาทักษะ ทั้งทักษะในการทำงานเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เช่น การควบคุมเครื่องจักรสีข้าว การควบคุมคุณภาพข้าวเปลือก เป็นต้น
2. สร้างจิตวิญญาณในการเป็นผู้ประกอบการ และมีทักษะในการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ

- หาพันธมิตรเพื่อช่วยพัฒนาธุรกิจ เช่น พันธมิตรที่มีศักยภาพด้านการตลาด ศักยภาพด้านการขาย ศักยภาพด้านนวัตกรรม เป็นต้น โดยอาจขอให้หน่วยงานภาครัฐช่วยเป็นผู้ประสานหรือจับคู่ธุรกิจให้

- สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรม
- กรมพัฒนาชุมชน

2. การตลาด

เพิ่มช่องทางการตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

1. ฝ่ายการตลาดสามารถใช้สื่อออนไลน์สร้างร้านค้าออนไลน์และรับคำสั่งซื้อได้
2. ลดการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิตได้ 80% เพื่อเข้าสู่ตลาด Green Product

1. ศึกษาแนวโน้มความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเพื่อผลิตสินค้าได้ตรงกับความต้องการของลูกค้า
2. กำหนดแผนการขาย/แผนการตลาดในรอบปีหรือตามระยะเวลาที่เหมาะสม หาช่องทางในการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพื่อให้สามารถจำหน่ายสินค้าได้ตรงและถูกต้องกับกลุ่มเป้าหมาย

1.พัฒนาช่องทางกระจายสินค้าและบริการออนไลน์เพื่อลดอำนาจการต่อรองจากร้านค้าปลีก
2. หาตลาดกลุ่มเป้าหมายของตนเอง โดยเลือกส่วนตลาดเฉพาะ (Niche Market) เนื่องจากเป็นส่วนตลาดที่ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ค่อยให้ความสนใจหรือมองข้ามไป จะได้หลีกเลี่ยงการเจอคู่แข่งในธุรกิจขนาดใหญ่ได้ แต่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับการสร้างนวัตกรรมสินค้าใหม่และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง มีการวางแผนออกสินค้าใหม่เรื่อยๆ

1. สร้างภาพลักษณ์ความเป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นและความเป็นเอเชีย ด้วยการค้นหาอัตลักษณ์ และเรื่องราวเฉพาะกลุ่มของตน เพื่อสร้างจุดแข็งและถ่ายทอดเรื่องเล่าผ่านสื่อโซเชียล ประชาสัมพันธ์คุณค่าผลงานของกลุ่ม
2. ส่งผลิตภัณฑ์เข้าประกวด พร้อมทั้งใช้สื่อโซเซียลต่างๆ เพื่อโปรโมทและเป็นช่องทางกระจายสินค้า เป็นต้น

- กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
- กรมการค้าภายใน
- สถาบันการศึกษา

3. การผลิตและงานสนับสนุนการผลิต

มีนวัตกรรมใหม่ๆ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการรับรองมาตรฐานที่เป็นสากล

1.มีผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ที่เป็นนวัตกรรม และผ่านการรับรองมาตรฐาน
2.มีช่างเชี่ยวชาญเฉพาะที่สร้างสรรค์งานได้แตกต่างจากธุรกิจในกลุ่มเดียวกัน

1. บันทึกรายละเอียดในการจัดซื้อ/จัดหาวัตถุดิบ/ปัจจัยการผลิต แหล่งที่มา โดยจัดเก็บ บันทึกเหล่านั้นในระยะเวลาตามความเหมาะสม เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการอ้างอิงในการผลิตครั้งต่อไป จัดทำแนวทางการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบให้ตรงกับความต้องการ
2. อบรม/ฝึกทักษะสมาชิกฝ่ายผลิตให้มีความชำนาญในการตัดเย็บและแปรรูปสินค้าได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น ควบคุมคุณภาพสินค้าของงกลุ่มให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ตลอดจนจัดทำเป็นคู่มือปฏิบัติขั้นตอนการผลิตที่ชัดเจนและเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพอย่างสม่ำเสมอสร้างเกณฑ์ที่เหมาะสมในการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์

1. พัฒนาศักยภาพในการผลิตหรือสร้างผลิตภาพ (Productivity) เพื่อรองรับการสั่งซื้อคราวละมากๆ โดยการสร้างเครือข่ายระหว่างกันและมีกลไกในการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้ผลิต ทั้งในรูปแบบกลุ่มที่ผลิตสินค้าประเภทเดียวกัน และกลุ่มที่ผลิตสินค้าสนับสนุนในห่วงโซ่อุปทาน
2. จัดหางบประมาณจัดซื้ออุปกรณ์ที่ใช้สำหรับงานไม้ เนื่องจากขาดอุปกรณ์ที่ทันสมัยเพื่อช่วยในกระบวนการบรรจุที่ได้มาตรฐาน

1.พัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมทานเพื่อสุขภาพที่เป็น Clean label และเฉพาะกลุ่มบุคคลหรือบุคคลที่เป็นโรค เช่นอาหารพร้อมทานไร้กลูเตน อาหารพร้อมทานออร์แกนิค อาหารพร้อมทานมังสวิรัติ เป็นต้น
2. พัฒนากระบวนการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ใช้ประโยชน์จากเศษวัตถุดิบในกระบวนการผลิต เช่น นำแกลบมาอัดขึ้นรูปเป็นกระถางต้นไม้ เป็นต้น
3. พัฒนากระบวนการผลิตให้ได้รับรองมาตรฐานสินค้าของแต่ละประเทศเป้าหมาย เช่น GMP
4. พัฒนาความร่วมมือกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่สามารถแข่งขันได้ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติเพื่อสนับสนุนการผลิตสินค้าจากชุมชนที่มีเรื่องเล่าจากความสามัคคีและแนวทางปฏิบัติที่ดีในการสร้างรายได้ที่เกิดจากแนวทางการอนุรักษ์ท้องถิ่นและสิ่งแวดล้อม

- สถาบันการศึกษา
- กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม

4. บัญชีและการเงิน

ระบบบัญชีที่ได้มาตรฐาน สามารถวิเคราะห์จุดคุ้มทุน ,รายงานรายรับ-รายจ่ายได้อย่างเป็นปัจจุบัน

จัดการระบบบัญชีแบบมีมาตรฐาน ได้ 100%

1.ทำบันทึกรายรับ/รายจ่ายในรูปแบบที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ข้อมูลการรับ-จ่ายที่ถูกต้องและตรวจสอบได้
2.สรุปผลกำไร ขาดทุน ตามรอบระยะเวลาที่เหมาะสม
3.จัดทำกติกาการจ่ายผลตอบแทนแก่สมาชิก
4.จัดทำแผนระเบียบการใช้เงินเพื่อเป็นข้อมูลในการบริหาร
5.จัดทำรายการทรัพย์สินหนี้สินที่องค์กรมี และที่ได้รับจากการสนับสนุนของหน่วยงานต่างๆ หรือที่องค์กรจัดซื้อเอง

1. พัฒนาระบบการเงินและบัญชี ให้มีการจัดทำงบการเงินที่ถูกต้องในทุกปีเพื่อให้สามารถวางแผนและควบคุมการดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. นำระบบบัญชีที่ดีมาใช้ในองค์กร ต้องมีความรู้ในเรื่องต้นทุนและจุดคุ้มทุน เพื่อให้ง่ายต่อการตัดสินใจในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการเอง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการวางแผนการผลิต ทำให้สามารถวางแผนควบคุมต้นทุน วางแผนการขาย และวางแผนกำไรได้เป็นอย่างดี

ทำระบบบัญชีให้ได้มาตรฐาน แสดงสถานะทางการเงินและการหมุนเวียนของเงินในธุรกิจ จากการวางระบบบัญชีและการเงินที่ดี เพื่อช่วยในการเข้าสู่แหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินต่างๆ

- สถาบันการศึกษา
- สำนักงานพาณิชย์จังหวัด
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า




อ้างอิง
ธันยมัย เจียรกุล. (2557). ปัญหาและแนวทางการปรับตัวของ OTOP เพื่อพร้อมรับการเปิด AEC. วารสารนักบริหาร, 14(1), 177-191.

Brandinside. (2562). สรุป 10 เทรนด์ที่นักการตลาดควรรู้ในปีนี้ แต่มีอิทธิพลในปี 2018. สืบค้นเมื่อวันที่ 1 กรกฏาคม 2562, จากเว็บไซต์ https://brandinside.asia/10-trends-digital-marketing-2018/