การสำรวจและวินิจฉัยธุรกิจ
แผนการพัฒนาปรับปรุงรายวิสาหกิจ
(ระยะสั้น กลาง และยาว)
โครงการเสริมสร้างผู้ประกอบการ
เป็น Smart SME OTOP และก้าวสู่ 4.0
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
จัดทำโดย
ชื่อสถานประกอบการ  กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านไอกูเล็ง
จังหวัดนราธิวาส
หมวดที่ 1 การบริหารจัดการกลุ่มและสมาชิก
1.1 ชื่อบริษัท   กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านไอกูเล็ง
1.2 เลขทะเบียนนิติบุคคล   -
1.3 สถานที่ประกอบกิจการปัจจุบัน   36   ม.13   ต.บูกิต   อ.เจาะไอร้อง   จ.นราธิวาส   รหัสไปรษณีย์ 96130
1.4 ผู้ติดต่อ   คุณแยนะ เจ๊ะวานิ
1.5 ตำแหน่ง   ประธานกลุ่ม
1.6 เบอร์โทรศัพท์   089-9784886
1.7 E-mail   -
1.8 Website   -
1.9 แผนที่พร้อมเส้นทาง

1.10 ประเภทของกิจการ   เป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน

1.11 ประเภทของผลิตภัณฑ์   ประเภทอาหาร ข้าวเกรียบสมุนไพร

1.12 ประวัติกิจการ   เริ่มจัดตั้งกลุ่มเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2542 โดยรวบรวมสมาชิกได้จำนวน 15 คน มีการระดมทุนจากสมาชิกในกลุ่มฯ คนละ 100 บาท ได้เงินทุนหมุนเวียน 1,500 บาท โดยริเริ่มจากการใช้เวลาว่างของกลุ่มแม่บ้าน จึงคิดที่ทำข้าวเกรียบสมุนไพร เพื่อใช้วัตถุดิบในชุมชนให้เกิดประโยชน์ อีกทั้งยังช่วยเกษตรกรในชุมชนมีรายได้ จึงได้ข้าวเกรียบสมุนไพรมา 6 ชนิด คือ ข้าวเกรียบกระเจี๊ยบ มันเทศ มะเขือเทศ ใบเตย ตำลึง และดอกอัญชัน ซึ่งได้จำหน่ายตามร้านค้าในหมู่บ้านและอำเภอ ต่อมาในปี พ.ศ.2548 ได้รับอนุมัติการจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุม

1.13 วิเคราะห์สถานการณ์ (SWOT Analysis)
1.13.1 S-STRENGTH

- ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพ มีมาตรฐาน อย. ฮาลาล และ OTOP
- รับประทานง่าย สะดวก
- ผลิตจากแป้งสาคูที่กลุ่มฯ ทำขึ้นมาเอง

1.13.2 W-WEAKNESS

- กลุ่มฯ ขาดความรู้เรื่องการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ 

1.13.3 O-OPPORTUNITY

- กลุ่มฯ ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ เช่น สำนักงานเกษตรอำเภอเจาะไอร้อง สำนักงานสาธารณะสุขอำเภอ สำนักงานพัฒนาชุมชน สำนักงานสหกรณ์จังหวัด และองค์การบริหารส่วนตำบลบูกิต โดยให้การสนับสนุนในเรื่องของเงินลงทุน 

1.13.4 T-THREAT

- สภาพเศรษฐกิจซบเซาทำให้ยอดการจำหน่ายลดลง
- ไม่สามารถผลิตสินค้าในช่วงฤดูฝนได้เนื่องจากไม่มีผลผลิตที่สำคัญ เช่น มันสำปะหลัง

1.14 วัตถุประสงค์และเป้าหมายธุรกิจ
1.14.1 วัตถุประสงค์ของธุรกิจ

- เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนและสมาชิกในกลุ่ม  - เพื่อใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
 

1.14.2 เป้าหมายของธุรกิจ

- เพิ่มปริมาณการผลิต
- เพิ่มยอดขายภายใน 2 ปี



หมวดที่ 2 การบริหารจัดการด้านการตลาดและลูกค้า
2.1 การประเมินศักยภาพด้านการตลาด (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
2.1.1 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

- กลุ่มลูกค้าเป้าหมายส่วนใหญ่เป็นลูกค้าทั่วไปในพื้นที่คิดเป็นร้อยละ 60 และลูกค้าในกลุ่มที่ดูแลสุขภาพคิดเป็นร้อยละ 40

2.1.2 ส่วนประสมทางการตลาด
1) ผลิตภัณฑ์ (Product) ได้แก่

- ผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบสมุนไพร สะอาด ได้คุณค่าทางโภชนาการ ถูกหลักอนามัย รับประทานง่าย เหมาะกับผู้ที่รักสุขภาพ

2) ราคา (Price)
ผลิตภัณฑ์ ราคาขาย
ขายปลีก (บ./กก.) ขายส่ง (บ./กก.)
1.ข้าวเกรียบอัญชัน 60 บาทต่อ 1 กก. 55 บาทต่อ 1 กก.
2.ข้าวเกรียบใบเตย 60 บาทต่อ 1 กก. 55 บาทต่อ 1 กก.
3.ข้าวเกรียบปลา 80 บาทต่อ 1 กก. 75 บาทต่อ 1 กก.
3) ช่องทางการจัดจำหน่าย (Place)

- ขายหน้าร้าน เนื่องจากร้านมีบริเวณที่สามารถแสดงผลิตภัณฑ์ ทำให้ลูกค้าเห็นได้ง่ายและตัดสินใจเข้ามาซื้อในร้านได้โดยตรง

- ขายออนไลน์ผ่านเฟสบุค

- การออกงานประจำปี เป็นการไปแสดงผลิตภัณฑ์ทำให้สามารถเพิ่มยอดการจำหน่ายได้

4) การส่งเสริมการตลาด (Promotion)

- หากลูกค้าสั่งซื้อจำนวนมาก จะลดราคาตามปริมาณที่ลูกค้าสั่งซื้อ

2.1.3 กลยุทธ์และการวางแผนการตลาด




หมวดที่ 3 การบริหารจัดการด้านการผลิตและงานสนับสนุนการผลิต
3.1 การประเมินศักยภาพด้านการผลิต (แสดง Flow chart)
(การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
3.2 การประเมินศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
สินค้า จำนวน คิดเป็นเงิน / บาท
ใบเตย - -
สาคู - -
พริกไทยป่น - -
เกลือ - -



หมวดที่ 4 การบริหารจัดการด้านบัญชีและการเงิน
4.1 ศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ) ตารางที่ 2 ตัวอย่างการบันทึกรายละเอียดค่าใช้จ่ายในรอบเดือน
เดือน รายการต้นทุนกระเป๋าบุผ้า ต้นทุนคงที่ ต้นทุนผันแปร ยอดผลิตหรือจำนวนหน่วยขายต่อเดือน ยอดจำหน่าย (รายเดือน)

ปี 61

รายการวัตถุดิบ (ต้นทุนผันแปร)
- ใบเตย
- สาคู
- พริกไทยป่น
- เกลือ
- ค่าแรง
รวม 18,000 บาท
รายการอุปกรณ์ (ต้นทุนคงที่)
- หม้อ 395 บ.
- เตาแก๊ส 849 บ.
รวม 1,244 บาท

1,244 บ. ใช้งานได้ประมาณ 5 ปี (60เดือนx80 กก. = 4,800 กก.) ดังนั้น ต้นทุนคงที่ต่อหน่วย คือ 0.26 บ. (1,244/4,800)

18,000 บาท ต้นทุนผันแปรต่อหน่วย คือ 225 บาท (18,000/80)

80 กก./เดือน ราคาขายต่อ กก. คือ 60 บาท ขาดทุน 165.26 บ.

2,600 บ.

4.2 การประเมินศักยภาพด้านแผนการบริหารบุคคล (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
ไม่มีรูปภาพ แสดง แผนการบริหารบุคคล



หมวดที่ 5 การปรับปรุงและพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน
5.1 แนวทางการพัฒนาและข้อเสนอแนะ
ประเด็นด้านการพัฒนา เป้าประสงค์ ตัวชี้วัดเป้าประสงค์ แผนระยะสั้น (ปฏิบัติได้ทันที) แผนระยะกลาง (ไม่เกิน 2 ปี) แผนระยะยาว (ไม่เกิน 5 ปี) หน่วยงานสนับสนุน

1. การบริหารจัดการองค์กร

เพิ่มศักยภาพ การบริหารจัดการองค์กรและศักยภาพการประกอบธุรกิจ

- แนวทางการปฏิบัติตามโครงสร้างบริหารองค์กรชัดเจน 100%

- บุคลากรแต่ละฝ่ายได้รับการพัฒนาทักษะเฉพาะด้าน 100%

- มีเครือข่ายธุรกิจที่เข้มแข็งอย่างน้อย 3 ราย

- กำหนดเป้าหมาย กฎระเบียบหรือข้อบังคับขององค์กรเป็นลายลักษณ์อักษรและเผยแพร่ให้สมาชิกทุกคนรับทราบ

- รวบรวมข้อมูลขององค์กรเพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการและวางแผนองค์กรโดยปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ

- ทบทวนกฏระเบียบหรือข้อบังคับเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะเวลาตามความเหมาะสม

- จัดอบรม/เข้าร่วมกิจกรรมฝึกทักษะให้สมาชิกที่รับผิดชอบแต่ละฝ่า

- พัฒนาทักษะของพนักงาน ทั้งทักษะในการทำงานเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เช่น งานตัดเย็บ งานหนัง งานปัก งานย้อมสีธรรมชาติ และทักษะทางด้านภาษา เป็นต้น

- สร้างจิตวิญญาณในการเป็นผู้ประกอบการ และมีทักษะในการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ

- หาพันธมิตรเพื่อช่วยพัฒนาธุรกิจ เช่น พันธมิตรที่มีศักยภาพด้านการตลาด ศักยภาพด้านการขาย ศักยภาพด้านนวัตกรรม เป็นต้น โดยอาจขอให้หน่วยงานภาครัฐช่วยเป็นผู้ประสานหรือจับคู่ธุรกิจให้

- สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรม

- กรมพัฒนาชุมชน

2. การตลาด

เพิ่มช่องทางการตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

- ฝ่ายการตลาดสามารถใช้สื่อออนไลน์สร้างร้านค้าออนไลน์และรับคำสั่งซื้อได้

- ลดการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิต

- ศึกษาแนวโน้มความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเพื่อผลิตสินค้าได้ตรงกับความต้องการของลูกค้า

- กำหนดแผนการขาย/แผนการตลาดในรอบปีหรือตามระยะเวลาที่เหมาะสม หาช่องทางในการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพื่อให้สามารถจำหน่ายสินค้าได้ตรงและถูกต้องกับกลุ่มเป้าหมาย

- ใช้สื่อสังคมออนไลน์ (SocialMedia) ในการสื่อสารการตลาดและการส่งเสริมให้ใช้พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ในการจำ หน่ายสินค้าและบริการของธุรกิจโลกออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ และไลน์ เป็นต้น เพื่อให้เข้าถึงเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ง่ายด้วยต้นทุนต่ำ ไม่จำเป็นต้องโฆษณาผ่านสื่อโทรทัศน์หรือวิทยุที่มีต้นทุนสูง

- หาตลาดกลุ่มเป้าหมายของตนเอง โดยเลือกส่วนตลาดเฉพาะ (Niche Market) เนื่องจากเป็นส่วนตลาดที่ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ค่อยให้ความสนใจหรือมองข้ามไป จะได้หลีกเลี่ยงการเจอคู่แข่งในธุรกิจขนาดใหญ่ได้ แต่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับการสร้างนวัตกรรมสินค้าใหม่และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง มีการวางแผนออกสินค้าใหม่เรื่อยๆ

พัฒนากิจการให้เป็น Green Product หรือสินค้าที่ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม (ลดสัดส่วนการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิต) เพื่อสร้างประสบการณ์การมีส่วนร่วมช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมระหว่างกลุ่มและพันธมิตรที่เป็นคู่ธุรกิจ ตลอดจนผู้บริโภค

- สร้างภาพลักษณ์ความเป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นและความเป็นเอเชีย ด้วยการค้นหาอัตลักษณ์ และเรื่องราวเฉพาะกลุ่มของตน เพื่อสร้างจุดแข็งด้านการท่องเที่ยวให้ประจักษ์แก่กลุ่มนักท่องเที่ยวต่างชาติ

- กรมส่งเสริม อุตสาหกรรม

- กรมการค้าภายใน

- สถาบันการศึกษา

3. การผลิตและงานสนับสนุนการผลิต

- มีนวัตกรรมใหม่ๆ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการรับรองมาตรฐานที่เป็นสากล

- มีผลิตภัณฑ์ รูปแบบใหม่ที่เป็นนวัตกรรม และผ่านการรับรองมาตรฐาน

- มีช่างเชี่ยวชาญเฉพาะที่สร้างสรรค์งานได้แตกต่างจากธุรกิจในกลุ่มเดียวกัน

- บันทึกรายละเอียดในการจัดซื้อ/จัดหาวัตถุดิบ/ปัจจัยการผลิต แหล่งที่มา โดยจัดเก็บ บันทึกเหล่านั้นในระยะเวลาตามความเหมาะสม เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการอ้างอิงในการผลิตครั้งต่อไป จัดทำแนวทางการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบให้ตรงกับความต้องการ

- อบรม/ฝึกทักษะสมาชิกฝ่ายผลิตให้มีความชำนาญในการตัดเย็บและแปรรูปสินค้าได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น ควบคุมคุณภาพสินค้าของงกลุ่มให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ตลอดจนจัดทำเป็นคู่มือปฏิบัติขั้นตอนการผลิตที่ชัดเจนและเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ สร้างเกณฑ์ที่เหมาะสมในการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์

- พัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้สวยงาม ใช้ง่าย และรักษาคุณภาพในการขนส่งสินค้า แสดงข้อมูลบนฉลากสินค้าให้ครบถ้วน

- พัฒนาศักยภาพในการผลิตหรือสร้างผลิตภาพ (Productivity) เพื่อรองรับการสั่งซื้อคราวละมากๆ โดยการสร้างเครือข่ายระหว่างกันและมีกลไกในการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้ผลิต ทั้งในรูปแบบกลุ่มที่ผลิตสินค้าประเภทเดียวกัน และกลุ่มที่ผลิตสินค้าสนับสนุนในห่วงโซ่อุปทาน

- หาพื้นที่ปลูกกระจูดหรือร่วมมือกับกลุ่มเครือข่ายในกลุ่มผลิตภัณฑ์เดียวกันจัดสรรพื้นที่เพื่อการจัดเตรียมวัตถุดิบไว้รองรับการผลิตตามคำสั่งซื้อปริมาณมาก

- พัฒนาคนให้สามารถคิดอย่างมีนวัตกรรมได้

- พัฒนาแผนการดูแลหรือสวัสดิการที่ให้ความสำคัญกับการดูแลรักษาคน (Retention) ให้ดีโดยเฉพาะช่างภูมิปัญญาที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะ

- พัฒนากระบวนการผลิตให้ได้รับรองมาตรฐานสินค้าของแต่ละประเทศเป้าหมาย

- พัฒนาความร่วมมือกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่สามารถแข่งขันได้ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติเพื่อสนับสนุนการผลิตสินค้าจากช่างชำนาญการของกลุ่ม ให้ธุรกิจขนาดใหญ่ที่ไม่มีช่างผู้เชี่ยวชาญงานฝีมือ นำไปจัดจำหน่ายให้ ในลักษณะการพึ่งพาฝีมือ-และช่องทางการขาย ซึ่งกันและกัน

- สถาบันการศึกษา

- กรมส่งเสริม อุตสาหกรรม

4. บัญชีและการเงิน

- ระบบบัญชีที่ได้มาตรฐาน สามารถวิเคราะห์จุดคุ้มทุน ,รายงานรายรับ-รายจ่ายได้อย่างเป็นปัจจุบัน

- จัดการระบบบัญชีแบบมีมาตรฐาน ได้ 100%

- ทำบันทึกรายรับ/รายจ่ายในรูปแบบที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ข้อมูลการรับ-จ่ายที่ถูกต้องและตรวจสอบได้

- สรุปผลกำไร ขาดทุน ตามรอบระยะเวลาที่เหมาะสม

- จัดทำกติกาการจ่ายผลตอบแทนแก่สมาชิก

- จัดทำแผนระเบียบการใช้เงินเพื่อเป็นข้อมูลในการบริหาร

- จัดทำรายการทรัพย์สินหนี้สินที่องค์กรมี และที่ได้รับจากการสนับสนุนของหน่วยงานต่างๆ หรือที่องค์กรจัดซื้อเอง

- พัฒนาระบบการเงินและบัญชี ให้มีการจัดทำงบการเงินที่ถูกต้องในทุกปีเพื่อให้สามารถวางแผนและควบคุมการดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

- นำระบบบัญชีที่ดีมาใช้ในองค์กร ต้องมีความรู้ในเรื่องต้นทุนและจุดคุ้มทุน เพื่อให้ง่ายต่อการตัดสินใจในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการเอง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการวางแผนการผลิต ทำให้สามารถวางแผนควบคุมต้นทุน วางแผนการขาย และวางแผนกำไรได้เป็นอย่างดี

- ทำระบบบัญชีให้ได้มาตรฐาน แสดงสถานะทางการเงินและการหมุนเวียนของเงินในธุรกิจ จากการวางระบบบัญชีและการเงินที่ดี เพื่อช่วยในการเข้าสู่แหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินต่างๆ

- สถาบันการศึกษา

- สำนักงานพาณิชย์จังหวัด

- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า




อ้างอิง
ธันยมัย เจียรกุล. (2557). ปัญหาและแนวทางการปรับตัวของ OTOP เพื่อพร้อมรับการเปิด AEC. วารสารนักบริหาร, 14(1), 177-191.

Brandinside. (2562). สรุป 10 เทรนด์ที่นักการตลาดควรรู้ในปีนี้ แต่มีอิทธิพลในปี 2018. สืบค้นเมื่อวันที่ 1 กรกฏาคม 2562, จากเว็บไซต์ https://brandinside.asia/10-trends-digital-marketing-2018/