การสำรวจและวินิจฉัยธุรกิจ
แผนการพัฒนาปรับปรุงรายวิสาหกิจ
(ระยะสั้น กลาง และยาว)
โครงการเสริมสร้างผู้ประกอบการ
เป็น Smart SME OTOP และก้าวสู่ 4.0
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
จัดทำโดย
ชื่อสถานประกอบการ  ซ่าร่า & นิง อาหรับ
จังหวัดนราธิวาส
หมวดที่ 1 การบริหารจัดการกลุ่มและสมาชิก
1.1 ชื่อบริษัท   ซ่าร่า & นิง อาหรับ
1.2 เลขทะเบียนนิติบุคคล   -
1.3 สถานที่ประกอบกิจการปัจจุบัน   125 ภูผาภักดี   ม.-   ต.บางนาค   อ.เมือง   จ.นราธิวาส   รหัสไปรษณีย์ 96000
1.4 ผู้ติดต่อ   นางรอฮานี บินยาฮายา
1.5 ตำแหน่ง   ประธานกลุ่ม
1.6 เบอร์โทรศัพท์   073-511251, 089-4649310, 063-621125
1.7 E-mail   Rohanee1.@gmail.com
1.8 Website   -
1.9 แผนที่พร้อมเส้นทาง

1.10 ประเภทของกิจการ   สินค้าโอทอป (OTOP)

1.11 ประเภทของผลิตภัณฑ์   อาหารแปรรูป (เค้กกล้วยหอม)

1.12 ประวัติกิจการ   กิจการเริ่มต้นในปี พ.ศ 2545 ซึ่งเป็นกิจการขนาดเล็ก ต่อมาในปี พ.ศ. 2548 – 2549 เริ่มพัฒนากิจการและขยายธุรกิจมากขึ้นขึ้น และในปีพ.ศ. 2551 ได้รับการคัดเลือกจากสำหนักงานพาณิชน์เข้าร่วมงานแสดงสินค้าที่กรุงเทพมหานคร ทำให้สินค้าเป็นที่รู้จักของลูกค้าเพิ่มขึ้น ซึ่งในปี พ.ศ. 2557 ได้ทำการจดทะเบียน OTOP ซึ่งในปี พ.ศ. 2559 ได้รับการคัดสรรเป็นสินค้ามาตรฐานระดับ 3 ดาว และกิจการได้เข้าร่วมงานแสดงสินค้า OTOP จนถึงปัจจุบัน ทำให้สินค้าเป็นที่รู้จักมากขึ้น และสามารถเพิ่มจำนวนลูกค้าได้มากขึ้น

1.13 วิเคราะห์สถานการณ์ (SWOT Analysis)
1.13.1 S-STRENGTH

- ใช้วัตถุดิบในพื้นที่ทำให้ต้นทุนการผลิตไม่สูงสามารถแข่งขันกับคู่แข่งรายอื่นได้
- มีความรู้และประสบการณ์จากการที่ดำเนินธุรกิจมาเป็นระยะเวลาเกือบ 10 ปี
-ได้ OTOP 3 ดาว
- กระบวนการผลิตตามหลักทางศาสนาอิสลาม ทำให้ผู้นับถือศาสนาอิสลามบริโภคได้ 

1.13.2 W-WEAKNESS

- สินค้าบางชนิดของกลุ่มยังไม่มีคุณภาพ ยังไม่ได้รับเครื่องหมายมาตรฐานรับรองคุณภาพ
- ขาดการพัฒนาบรรจุภัณฑ์
- ขาดเงินทุนหมุนเวียนในการขยายกำลังการผลิต 

1.13.3 O-OPPORTUNITY

- ได้รับการสนับสนุนและความช่วยเหลือจากหน่วยงานภาครัฐ
- ประเทศไทยได้รับมอบหมายในการจัด ทำ Road map ทางด้านการท่องเที่ยวและ การบิน อาจทำให้มีนักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยมากขึ้น 
- พฤติกรรมของผู้บริโภคในตลาดอาเซียน นิยมสินค้าของประเทศไทย รวมทั้งสินค้าที่เน้นสุขภาพ การเลือกซื้อผู้บริโภคจะคำนึงถึงประโยชน์ของสินค้าต่อสุขภาพ มีความใส่ใจในเรื่องของคุณภาพของสินค้ามากขึ้น ผู้ผลิต ผู้ประกอบการสินค้า OTOP จึงต้องปรับปรุงสินค้าให้มีคุณภาพตรงกับความต้องการของตลาด โดยเฉพาะสินค้า OTOP ประเภทอาหาร เครื่องดื่มที่ต้องได้รับการรับรองมาตรฐานด้านสุขอนามัย การแสดงฉลากเกี่ยวกับอายุของสินค้า การใช้ส่วนประกอบที่ปลอดภัย

1.13.4 T-THREAT

- ตลาดและพฤติกรรมของผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
- ขาดวัตถุดิบในการผลิตในบางฤดูกาล
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมักจะมีแผนของตนเองขาดการบูรณาการอย่างมีประสิทธิภาพ
- แหล่งเงินทุนภายในประเทศไม่เอื้ออำนวยต่อผู้ประกอบการสินค้า OTOP

1.14 วัตถุประสงค์และเป้าหมายธุรกิจ
1.14.1 วัตถุประสงค์ของธุรกิจ

  - เพื่อเพิ่มมูลค่าของกล้วยที่เป็นสินค้าเกษตรซึ่งมีการเพาะปลูกจำนวนมากในพื้นที่
  - เพื่อเป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้เสริม ให้แก่ชาวบ้าน

1.14.2 เป้าหมายของธุรกิจ

- สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเค้กกล้วยหอม โดยพัฒนากระบวนการผลิตให้ได้เครื่องหมายรับรองฮาลาล
- ขยายตลาดไปสู่ตลาดในต่างประเทศ



หมวดที่ 2 การบริหารจัดการด้านการตลาดและลูกค้า
2.1 การประเมินศักยภาพด้านการตลาด (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
2.1.1 กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

- กลุ่มผู้คนทั่วไป

- กลุ่มข้าราชการ

- กลุ่มนักเรียนนักศึกษา

2.1.2 ส่วนประสมทางการตลาด
1) ผลิตภัณฑ์ (Product) ได้แก่

- เค้กกล้วยหอมที่มีรสชาติอร่อย ใช้วัตถุดิบหลักจากชุมชน และใช้ภูมิปัญญาของชาวบ้านในการแปรรูปซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของสินค้า

2) ราคา (Price)
ผลิตภัณฑ์ ราคาขาย
ขายปลีก (บาท) ขายส่ง (บาท)
เค้กกล้วยหอม 50 บาท/กล่อง 40 บาท/กล่อง
เค้กผลไม้ 50 บาท/ชิ้น 40 บาท/ชิ้น
พิซซ่า 12 บาท/ชิ้น 10บาท/ชิ้น
3) ช่องทางการจัดจำหน่าย (Place)

- หน้าร้านที่กลุ่ม

- ออกร้านในงานแสดงสินค้า เช่น งานแสดงสินค้าโอทอป

4) การส่งเสริมการตลาด (Promotion)

- ประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางโซเชียลมีเดีย (Social media) เช่น เฟสบุ๊ค

2.1.3 กลยุทธ์และการวางแผนการตลาด

- สร้างพันธมิตรทางการค้าเพื่อเชื่อมโยงการตลาดในระดับชุมชน จังหวัด และประเทศ




หมวดที่ 3 การบริหารจัดการด้านการผลิตและงานสนับสนุนการผลิต
3.1 การประเมินศักยภาพด้านการผลิต (แสดง Flow chart)
(การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
3.2 การประเมินศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
สินค้า จำนวน คิดเป็นเงิน / บาท
กล้วย 5 กิโลกรัม 120 บาท
น้ำตาล 25 % -
น้ำมัน 15 % -
แป้ง 18 % -
ผงฟู 1% -
โซดา 3 ส่วน 4 % -
เกลือ 1 ส่วน 4 % -



หมวดที่ 4 การบริหารจัดการด้านบัญชีและการเงิน
4.1 ศักยภาพด้านการเงินและการบัญชี (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ) ตารางที่ 2 ตัวอย่างการบันทึกรายละเอียดค่าใช้จ่ายในรอบเดือน
เดือน รายการต้นทุนกระเป๋าบุผ้า ต้นทุนคงที่ ต้นทุนผันแปร ยอดผลิตหรือจำนวนหน่วยขายต่อเดือน ยอดจำหน่าย (รายเดือน)

มิ.ย.62

รายการวัตถุดิบ (ต้นทุนผันแปร)
- กล้วย 56,000 บ.
- น้ำตาล 11,400 บ.
- น้ำมัน 15,000 บ.
- แป้ง 12,000 บ.
- ผงฟู 2,400 บ.
- โซดา 3,000 บ.
- เกลือ 60 บ.
- กล่องบรรจุภัณฑ์ 5,000
- กรวยใส่ขนม 60 บ.
- กระดาษรองเค้ก 3,000 บ.
- แม็ก 80 บาท
- สติกเกอร์ 360 บ.
- สก็อตเทป 180 บ.
- ป้ายราคา 15 บ.
รวม 108,555 บ.
รายการอุปกรณ์ (ต้นทุนคงที่)
- เครื่องตีไข่ 20,000 บ.
- กะละมังสแตนเลส 300 บ.
- ที่ร่อนแป้ง 150 บ.
- พิมพขนม 700 บ.
- ถาดอลูมิเนียม 1,920 บ.
- ถาดขนาดใหญ่ 1,040 บ.
รวม 24,110 บ.

24,110 บ. ใช้งานได้ประมาณ 10 ปี (120เดือนx340 กล่อง =40,800 กล่อง) ดังนั้นต้นทุนคงที่ ต่อหน่วย คือ 0.59 บ. (24,110/40,800)

108,555 บ. ต้นทุน ผันแปร ต่อหน่วยคือ 319.27 บ. (108,555/340)

340 กล่อง/เดือน ราคาขาย ต่อหน่วย คือ 50 บ. ขาดทุน 269.86 บ.

17,000 บ.

4.2 การประเมินศักยภาพด้านแผนการบริหารบุคคล (การดำเนินงานจริง ณ ปัจจุบันของสถานประกอบการ)
ไม่มีรูปภาพ แสดง แผนการบริหารบุคคล



หมวดที่ 5 การปรับปรุงและพัฒนาวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน
5.1 แนวทางการพัฒนาและข้อเสนอแนะ
ประเด็นด้านการพัฒนา เป้าประสงค์ ตัวชี้วัดเป้าประสงค์ แผนระยะสั้น (ปฏิบัติได้ทันที) แผนระยะกลาง (ไม่เกิน 2 ปี) แผนระยะยาว (ไม่เกิน 5 ปี) หน่วยงานสนับสนุน

1. การบริหารจัดการองค์กร

เพิ่มศักยภาพ การบริหารจัดการองค์กรและศักยภาพการประกอบธุรกิจ

- แนวทางการปฏิบัติตามโครงสร้างบริหารองค์กรชัดเจน 100%

- บุคลากรแต่ละฝ่ายได้รับการพัฒนาทักษะเฉพาะด้าน 100%

- มีเครือข่ายธุรกิจที่เข้มแข็งอย่างน้อย 3 ราย

- กำหนดเป้าหมาย กฎระเบียบหรือข้อบังคับขององค์กรเป็นลายลักษณ์อักษรและเผยแพร่ให้สมาชิกทุกคนรับทราบ

- รวบรวมข้อมูลขององค์กรเพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการบริหารจัดการและวางแผนองค์กรโดยปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ

- ทบทวนกฏระเบียบหรือข้อบังคับเป็นระยะในรอบปีหรือเป็นระยะเวลาตามความเหมาะสม

- จัดอบรม/เข้าร่วมกิจกรรมฝึกทักษะให้สมาชิกที่รับผิดชอบแต่ละฝ่า

- จัดหาแรงงานและพัฒนาทักษะ ทั้งทักษะในการทำงานเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เช่น งานตัดเย็บ งานหนัง งานปัก งานย้อมสีธรรมชาติ และทักษะทางด้านภาษา เป็นต้น

- สร้างจิตวิญญาณในการเป็นผู้ประกอบการ และมีทักษะในการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ

- หาพันธมิตรเพื่อช่วยพัฒนาธุรกิจ เช่น พันธมิตรที่มีศักยภาพด้านการตลาด ศักยภาพด้านการขาย ศักยภาพด้านนวัตกรรม เป็นต้น โดยอาจขอให้หน่วยงานภาครัฐช่วยเป็นผู้ประสานหรือจับคู่ธุรกิจให้

- สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรม

- กรมพัฒนาชุมชน

2. การตลาด

เพิ่มช่องทางการตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

- ฝ่ายการตลาดสามารถใช้สื่อออนไลน์สร้างร้านค้าออนไลน์และรับคำสั่งซื้อได้

- ลดการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิตได้ 80% เพื่อเข้าสู่ตลาด Green Product

- ศึกษาแนวโน้มความต้องการของกลุ่มเป้าหมายเพื่อผลิตสินค้าได้ตรงกับความต้องการของลูกค้า

- กำหนดแผนการขาย/แผนการตลาดในรอบปีหรือตามระยะเวลาที่เหมาะสม หาช่องทางในการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพื่อให้สามารถจำหน่ายสินค้าได้ตรงและถูกต้องกับกลุ่มเป้าหมาย

- พัฒนาช่องทางกระจายสินค้าและบริการออนไลน์เพื่อลดอำนาจการต่อรองจากร้านค้าปลีก

- หาตลาดกลุ่มเป้าหมายของตนเอง โดยเลือกส่วนตลาดเฉพาะ (Niche Market) เนื่องจากเป็นส่วนตลาดที่ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ค่อยให้ความสนใจหรือมองข้ามไป จะได้หลีกเลี่ยงการเจอคู่แข่งในธุรกิจขนาดใหญ่ได้ แต่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับการสร้างนวัตกรรมสินค้าใหม่และดำเนินการอย่างต่อเนื่อง มีการวางแผนออกสินค้าใหม่เรื่อยๆ

- สร้างภาพลักษณ์ความเป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นและความเป็นเอเชีย ด้วยการค้นหาอัตลักษณ์ และเรื่องราวเฉพาะกลุ่มของตน เพื่อสร้างจุดแข็งและถ่ายทอดเรื่องเล่าผ่านสื่อโซเชียล ประชาสัมพันธ์คุณค่าผลงานของกลุ่ม

- ส่งผลิตภัณฑ์เข้าประกวด พร้อมทั้งใช้สื่อโซเซียลต่างๆ เพื่อโปรโมทและเป็นช่องทางกระจายสินค้า เป็นต้น

- กรมส่งเสริม อุตสาหกรรม

- กรมการค้าภายใน

- สถาบันการศึกษา

3. การผลิตและงานสนับสนุนการผลิต

- มีนวัตกรรมใหม่ๆ ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และการรับรองมาตรฐานที่เป็นสากล

- มีผลิตภัณฑ์ รูปแบบใหม่ที่เป็นนวัตกรรม และผ่านการรับรองมาตรฐาน

- มีช่างเชี่ยวชาญเฉพาะที่สร้างสรรค์งานได้แตกต่างจากธุรกิจในกลุ่มเดียวกัน

- บันทึกรายละเอียดในการจัดซื้อ/จัดหาวัตถุดิบ/ปัจจัยการผลิต แหล่งที่มา โดยจัดเก็บ บันทึกเหล่านั้นในระยะเวลาตามความเหมาะสม เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการอ้างอิงในการผลิตครั้งต่อไป จัดทำแนวทางการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบให้ตรงกับความต้องการ

- อบรม/ฝึกทักษะสมาชิกฝ่ายผลิตให้มีความชำนาญในการตัดเย็บและแปรรูปสินค้าได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น ควบคุมคุณภาพสินค้าของงกลุ่มให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ตลอดจนจัดทำเป็นคู่มือปฏิบัติขั้นตอนการผลิตที่ชัดเจนและเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ สร้างเกณฑ์ที่เหมาะสมในการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์

- พัฒนาศักยภาพในการผลิตหรือสร้างผลิตภาพ (Productivity) เพื่อรองรับการสั่งซื้อคราวละมากๆ โดยการสร้างเครือข่ายระหว่างกันและมีกลไกในการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้ผลิต ทั้งในรูปแบบกลุ่มที่ผลิตสินค้าประเภทเดียวกัน และกลุ่มที่ผลิตสินค้าสนับสนุนในห่วงโซ่อุปทาน

- จัดหางบประมาณจัดซื้ออุปกรณ์ที่ใช้สำหรับงานไม้ เนื่องจากขาดอุปกรณ์ที่ทันสมัยเพื่อช่วยในกระบวนการบรรจุที่ได้มาตรฐาน

-พัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมทานเพื่อสุขภาพที่เป็น Clean label และเฉพาะกลุ่มบุคคลหรือบุคคลที่เป็นโรค เช่นอาหารพร้อมทานไร้กลูเตน อาหารพร้อมทานออร์แกนิค อาหารพร้อมทานมังสวิรัติ เป็นต้น

- พัฒนากระบวนการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ใช้ประโยชน์จากเศษวัตถุดิบในกระบวนการผลิต

- พัฒนากระบวนการผลิตให้ได้รับรองมาตรฐานสินค้าของแต่ละประเทศเป้าหมาย เช่น GMP

- พัฒนาความร่วมมือกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่สามารถแข่งขันได้ทั้งในระดับประเทศและนานาชาติเพื่อสนับสนุนการผลิตสินค้าจากชุมชนที่มีเรื่องเล่าจากความสามัคคีและแนวทางปฏิบัติที่ดีในการสร้างรายได้ที่เกิดจากแนวทางการอนุรักษ์ท้องถิ่นและสิ่งแวดล้อม

- สถาบันการศึกษา

- กรมส่งเสริม อุตสาหกรรม

4. บัญชีและการเงิน

- ระบบบัญชีที่ได้มาตรฐาน สามารถวิเคราะห์จุดคุ้มทุน ,รายงานรายรับ-รายจ่ายได้อย่างเป็นปัจจุบัน

- จัดการระบบบัญชีแบบมีมาตรฐาน ได้ 100%

- ทำบันทึกรายรับ/รายจ่ายในรูปแบบที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ข้อมูลการรับ-จ่ายที่ถูกต้องและตรวจสอบได้

- สรุปผลกำไร ขาดทุน ตามรอบระยะเวลาที่เหมาะสม

- จัดทำกติกาการจ่ายผลตอบแทนแก่สมาชิก

- จัดทำแผนระเบียบการใช้เงินเพื่อเป็นข้อมูลในการบริหาร

- จัดทำรายการทรัพย์สินหนี้สินที่องค์กรมี และที่ได้รับจากการสนับสนุนของหน่วยงานต่างๆ หรือที่องค์กรจัดซื้อเอง

- พัฒนาระบบการเงินและบัญชี ให้มีการจัดทำงบการเงินที่ถูกต้องในทุกปีเพื่อให้สามารถวางแผนและควบคุมการดำเนินธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

- นำระบบบัญชีที่ดีมาใช้ในองค์กร ต้องมีความรู้ในเรื่องต้นทุนและจุดคุ้มทุน เพื่อให้ง่ายต่อการตัดสินใจในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการเอง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการวางแผนการผลิต ทำให้สามารถวางแผนควบคุมต้นทุน วางแผนการขาย และวางแผนกำไรได้เป็นอย่างดี

- ทำระบบบัญชีให้ได้มาตรฐาน แสดงสถานะทางการเงินและการหมุนเวียนของเงินในธุรกิจ จากการวางระบบบัญชีและการเงินที่ดี เพื่อช่วยในการเข้าสู่แหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินต่างๆ

- สถาบันการศึกษา

- สำนักงานพาณิชย์จังหวัด

- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า




อ้างอิง
ธันยมัย เจียรกุล. (2557). ปัญหาและแนวทางการปรับตัวของ OTOP เพื่อพร้อมรับการเปิด AEC. วารสารนักบริหาร, 14(1), 177-191.

Brandinside. (2562). สรุป 10 เทรนด์ที่นักการตลาดควรรู้ในปีนี้ แต่มีอิทธิพลในปี 2018. สืบค้นเมื่อวันที่ 1 กรกฏาคม 2562, จากเว็บไซต์ https://brandinside.asia/10-trends-digital-marketing-2018/